Radio Lyra

www.radiolyra.com  Google e vë Gemini 4 Argon në përdorim të gjerë Çfarë ndryshoi: Në njoftimin e mëparshëm ishte konfirmuar vetëm testimi paraprak i Gemini 4 Argon nga instituti britanik i sigurisë. Tani Google e ka bërë modelin të disponueshëm globalisht për zhvilluesit, bizneset dhe abonentët me pagesë, përmes Gemini API, AI Studio, aplikacionit Gemini, AI Mode dhe Antigravity.  Reuters +2 Faktet e verifikuara: Modeli pranon tekst, fotografi, video, audio dhe dokumente PDF. Ka dritare konteksti deri në rreth një milion njësi teksti dhe mund të përdorë mjete, të ekzekutojë kod dhe të kontrollojë kompjuterin në version prove. Çmimi fillestar i ndërfaqes programuese është dy dollarë për një milion njësi hyrëse dhe dhjetë dollarë për një milion njësi dalëse; çmimet pritet të dyfishohen pas 30 nëntorit. Programi Fairwind po zgjerohet te qindra mbrojtës të verifikuar të sigurisë kibernetike, të cilëve Google u jep një variant pa disa kufizime kibernetike.  ai.google.dev +1 N...

www.radiolyra.com    Pse gruaja e merr mbiemrin e burrit pas martesës? Zakoni që gruaja të marrë mbiemrin e burrit pas martesës ka rrënjë të thella historike dhe lidhet kryesisht me organizimin patriarkal të shoqërisë. Në shumë shoqëri të dikurshme, burri konsiderohej kryefamiljar, ndërsa prona, trashëgimia dhe prejardhja familjare përcaktoheshin kryesisht sipas vijës mashkullore. Martesa shpesh nënkuptonte kalimin e gruas në familjen e burrit, prandaj marrja e mbiemrit të tij u bë traditë. Në Anglinë historike, për shembull, ligjet kufizonin pavarësinë ekonomike dhe juridike të grave të martuara. Megjithatë, marrja e mbiemrit të burrit ishte kryesisht zakon shoqëror dhe jo detyrim i përgjithshëm ligjor. Studimet sociologjike tregojnë se kjo traditë vazhdon për disa arsye: ndikimi i familjes, pritshmëritë shoqërore, dëshira për një mbiemër të përbashkët me fëmijët dhe ruajtja e zakoneve të trashëguara. Por kjo praktikë nuk është universale. Në shumë vende, gratë e ruajnë ...

11 tetor 2026 | Radio Lyra Dhuna e mëparshme, kërcënimet, kontrolli ndaj partneres dhe qasja në armë janë ndër faktorët që studimet i lidhin me rrezikun e vrasjes së grave nga partnerët. Për Kosovën, raportet kanë dokumentuar edhe pengesa shoqërore, varësi ekonomike dhe mangësi në mbrojtjen institucionale. Megjithatë, shkaqet e secilës vrasje kërkojnë hetim të veçantë. Shtatë gra janë vrarë në Kosovë gjatë këtij viti, sipas raportimit të KOHA-s të datës 10 tetor 2026. I njëjti raportim bën të ditur se, nga janari deri në qershor, Policia kishte regjistruar 1.335 raste të dhunës në familje. Shifra e grave të vrara këtu i atribuohet këtij burimi mediatik dhe nuk paraqitet si rezultat i një verifikimi të pavarur të secilit rast.  Përballë këtyre ngjarjeve, pyetja është se çfarë e shtyn dhunën drejt një përfundimi vdekjeprurës. Shpjegimet e shpejta, si “xhelozia”, “nervozizmi” ose “problemet familjare”, nuk mjaftojnë për një analizë shkencore. Kërkimet shqyrtojnë ndërveprimin e sjellje...

 

 www.radiolyra.com  Studiuesit analizuan 21.797 binjakë suedezë, nga fëmijëria deri në moshën e re madhore. Përparësia kryesore metodologjike ishte krahasimi i binjakëve të së njëjtës familje që përdornin ekranet në nivele të ndryshme. Provat e verifikuara Në analizën e përgjithshme, përdorimi më i madh i ekraneve për argëtim—veçanërisht aktivitetet ndërvepruese—lidhej me: më shumë simptoma depresioni dhe ankthi; lidhje më të forta te vajzat në moshën pesëmbëdhjetë dhe tetëmbëdhjetëvjeçare; rrezik dy deri në tre herë më të lartë për diagnozë depresioni ose ankthi deri në moshën njëzet e tetëvjeçare. Por kur studiuesit krahasuan binjakët brenda së njëjtës familje, efektet u zvogëluan me 28–58% dhe nuk mbetën statistikisht domethënëse pas korrigjimit për testimet e shumëfishta. � Nature Human Behaviour +1 Studimi në Nature Human Behaviour⁠� Çfarë ka ndryshuar Studimet vëzhguese shpesh e interpretojnë lidhjen ekran–depresion si efekt të drejtpërdrejtë të teknologjisë. Ky studim t...

www.radiolyra.com  Dy studime fushore përfshinë gjithsej 81.891 nxënës dhe kursantë: 26.707 nxënës amerikanë që punonin në një platformë matematike; 55.184 persona, kryesisht nga Amerika Latine, që mësonin programim. Provat e verifikuara Kur ngarkimi i materialeve vonohej vetëm një ose dy sekonda, nxënësit: përfundonin më pak detyra matematike; shpenzonin më shumë kohë për t’i mbaruar; shpërqendroheshin më shpesh gjatë detyrës; merrnin rezultate më të ulëta. Kursantët e programimit: qëndronin më pak aktivë; bënin më shumë veprime të tjera njëkohësisht; përfundonin më pak mësime; kishin më pak gjasa të arrinin një pikë të rëndësishme të kursit. Analizat përdorën ndryshimet e kohës së ngarkimit brenda të njëjtit person dhe rezultatet qëndruan në specifikime të ndryshme statistikore. � Nature Human Behaviour +1 Studimi në Nature Human Behaviour⁠� Çfarë ka ndryshuar Pabarazia digjitale zakonisht matet me pyetjen nëse nxënësi ka internet ose pajisje. Studimi tregon se rëndësi ka edhe ci...

www.radiolyra.com  Bashkimi Evropian ka shprehur shqetësim të thellë për ndryshimet ligjore të miratuara nga Kuvendi i Kosovës. Brukseli vlerëson se ato bien ndesh me detyrimet ndërkombëtare të vendit dhe kërkon respektimin e pavarësisë së Dhomave të Specializuara. PMosmarrëveshja mund të ndikojë në marrëdhëniet e Kosovës me Bashkimin Evropian. Përfaqësuesit e Partisë Demokratike të Kosovës e kundërshtojnë vlerësimin e Brukselit. Burimi: Radio Evropa e Lirë⁠