Posts

Kur njeriu fillon t’i tregojë inteligjencës artificiale atë që nuk ua tregon njerëzve

Image
 www.radiolyra.com  Kur njeriu fillon t’i tregojë inteligjencës artificiale atë që nuk ua tregon njerëzve  11 shtator 2026 Pse njerëzit po krijojnë marrëdhënie emocionale me chatbot-et – dhe ku qëndrojnë përfitimet dhe rreziqet psikologjike? Deri para pak vitesh, marrëdhënia jonë me kompjuterin ishte e thjeshtë: ne jepnim një komandë dhe makina përgjigjej. Sot situata po ndryshon. Njerëzit nuk po i drejtohen më inteligjencës artificiale vetëm për të pyetur për motin, historinë, një recetë apo për të përkthyer një tekst. Gjithnjë e më shumë po i thonë: “Kam frikë se martesa ime po dështon.” “Nuk ia kam thënë askujt këtë.” “Jam shumë i vetmuar sonte.” “Kam bërë diçka për të cilën turpërohem.” “Nuk di nëse problemi jam unë apo njerëzit përreth meje.” Këtu fillon një fenomen i ri psikologjik. Njeriu fillon t’i tregojë makinës gjëra që ndonjëherë nuk guxon t’ua tregojë njerëzve. Dhe kjo nuk është më vetëm përshtypje anekdotike. Një studim ndërkombëtar i botuar në...

Racizmi kulturor

Image
 www.radiolyra.com  Racizmi kulturor u lidh me depresionin në një analizë me afro 1,3 milionë amerikanë Studiuesit lidhën të dhënat shëndetësore të 1.292.787 të rriturve amerikanë me shtatë tregues shtetërorë të racizmit kulturor. Këta tregues synonin të matnin përhapjen e ideve, vlerave dhe sistemeve që normalizojnë pabarazinë racore. Provat e verifikuara Çdo rritje prej një devijimi standard në treguesin e racizmit kulturor lidhej me: 3% rrezik relativisht më të lartë për histori depresioni në popullsinë e përgjithshme; deri në 25% rrezik më të lartë te banorët vendas të Havait dhe ishujve të Paqësorit; 3% më shumë ditë me shëndet të dobët mendor në përgjithësi; deri në 14% më shumë te pjesëmarrësit hispanikë. Lidhjet ishin më të forta te pakicat racore dhe te personat nën gjashtëdhjetë e pesë vjeç. Studimi në Nature Mental Health⁠� Çfarë ka ndryshuar Studimet zakonisht matin përvojat personale të diskriminimit. Ky studim përpiqet të masë edhe mjedisin kulturor më të gjerë, ...

Pal Lekaj, është dënuar me 3 vjet e 8 muaj burgim

Image
 www.radiolyra.com  Ish-ministri i Infrastrukturës, Pal Lekaj, është shpallur fajtor dhe është dënuar me 3 vjet e 8 muaj burgim në rigjykimin për rastin e njohur si “53-milionëshi”. Aktgjykimi është shpallur sot nga Departamenti Special i Gjykatës Themelore në Prishtinë, nga trupi gjykues i kryesuar nga gjyqtarja Violeta Namani. Përveç dënimit me burgim, Gjykata ndaj Lekajt ka shqiptuar edhe dënim plotësues – ndalimin e ushtrimit të funksioneve në administratën publike për 3 vjet e 8 muaj, i cili do të zbatohet pas përfundimit të vuajtjes së dënimit me burgim. Lekaj dhe të tjerët akuzohen në lidhje me pagesën shtesë prej 53.1 milionë eurosh ndaj kompanisë “Bechtel & Enka” për zgjatjen e afatit të punimeve në autostradën “Arbën Xhaferi”. Rasti ishte kthyer në rigjykim pasi Gjykata e Apelit kishte anuluar aktgjykimin e parë dhe çështjen e kishte kthyer në rivendosje. Ma gjej edhe nje foto te Pal Lekaj

Kur politikani bëhet më i rëndësishëm se e vërteta

Image
  www.radiolyra.com  9 shtator 2026 Kur politikani bëhet më i rëndësishëm se e vërteta Pse disa militantë partiakë e mbrojnë liderin e tyre edhe kur faktet tregojnë se ai ka gabuar? Përgjigjja e shkurtër është kjo: për ta, politikani nuk përfaqëson më vetëm një program politik. Ai është bërë pjesë e identitetit të tyre. Në literaturën shkencore përdoret termi partizanizëm i fortë , jo si diagnozë psikologjike, por si përshkrim i lidhjes së fuqishme emocionale me një parti ose grup politik. Kur kjo lidhje forcohet, kritika ndaj liderit mund të përjetohet si sulm ndaj vetë mbështetësit, familjes së tij politike dhe grupit ku ai ndien se përket. Partia shndërrohet në identitet Studimet e psikologjisë politike tregojnë se përkatësia partiake mund të funksionojë si një identitet shoqëror. Njeriu nuk thotë më vetëm: “Unë e mbështes këtë parti”, por fillon të mendojë: “Kjo parti përfaqëson atë që jam unë.” Në këtë gjendje, pranimi se lideri ka gabuar nuk është thjesht ndryshim...

Dita që nuk erdhi kurrë

Image
 www.radiolyra.com  9 shtator 2026 Dita që nuk erdhi kurrë Ai e kaloi tërë jetën duke pritur ditën e duhur. Do të pushonte kur t’i mbaronte punët. Do t’u telefononte prindërve kur të kishte më shumë kohë. Do t’u tregonte fëmijëve sa shumë i donte, kur ata të rriteshin pak. Do të udhëtonte kur të kishte më shumë para. Do të kërkonte falje kur të qetësohej. Do të fillonte të jetonte… të hënën tjetër. Por punët nuk mbaruan kurrë. Koha nuk u shtua. Fëmijët u rritën. Prindërit u plakën. Disa njerëz u larguan pa e dëgjuar fjalën që ai kishte ndërmend t’ua thoshte. Një mëngjes, duke parë fytyrën e vet në pasqyrë, ai kuptoi diçka të dhimbshme: nuk kishte qenë duke pritur një ditë më të mirë. Kishte qenë duke e humbur jetën, pak nga pak, duke besuar se kishte kohë të pakufishme. Ne shpesh jetojmë sikur jeta e vërtetë do të fillojë më vonë. Kur të kalojë kjo javë. Kur të zgjidhet ky problem. Kur të kemi më shumë para. Kur të vijë pushimi. Kur të ndihemi plotësisht gati....

Kosovë – nesër rifillon seanca konstituive

Image
www.radiolyra.com Kosovë – nesër rifillon seanca konstituive, por numrat për presidentin mbeten të pasigurt. Deputetët e zgjedhur në qershor pritet të mblidhen të mërkurën, më 9 shtator në orën 11:00 , për vazhdimin e seancës konstituive. Marrëveshja LVV–LDK për kandidaturën e Bekim Sejdiut ka hapur rrugën për rikthimin në Kuvend, por kundërshtimi i gjashtë deputetëve të LDK-së do të thotë se mbështetja e nevojshme për presidentin ende nuk është e garantuar. PDK-ja dhe LDK-ja kanë konfirmuar pjesëmarrjen në seancë. Pse ka rëndësi: kjo është tentativa e radhës për t'i dhënë fund krizës së gjatë institucionale në Kosovë.  

Pse po forcohet e djathta radikale në Evropë

Image
 www.radiolyra.com  8 shtator 2026 Pse po forcohet e djathta radikale në Evropë – dhe pse emigracioni është bërë çështja kryesore? Evropa po përjeton një ndryshim të dukshëm politik. Parti që para njëzet apo tridhjetë vjetësh konsideroheshin periferike, radikale ose të papranueshme për partitë tradicionale, sot në disa vende po marrin një të pestën, një të katërtën, madje në raste të caktuara mbi dyzet për qind të votave. Një nga temat kryesore që po ushqen këtë rritje është emigracioni . Por duhet bërë një sqarim që në fillim. Të thuash se miliona evropianë po votojnë thjesht “kundër të huajve” është tepër e thjeshtuar. Hulumtimet tregojnë se votuesit mund të kenë motive të ndryshme: frikë nga emigracioni i pakontrolluar, shqetësim për kriminalitetin, integrimin, identitetin kulturor, banesat, shërbimet sociale, ekonominë ose humbjen e besimit te partitë tradicionale. Studimet shkencore tregojnë se perceptimi se emigracioni kërcënon kulturën, sigurinë ose burimet ekonomike të...