Radio Lyra

 www.radiolyra.com  5 nëntor 2026 | Radio Lyra | Shkencë dhe Shëndetësi Një pajisje e vogël elektronike, që vendoset nën lëkurë dhe përdor energjinë elektrike për të ulur sheqerin në gjak, mund të hapë një kapitull të ri në trajtimin e diabetit. Shkencëtarët zviceranë kanë arritur rezultate premtuese, por teknologjia është ende në fazën eksperimentale dhe nuk është provuar te njerëzit. Për miliona njerëz që jetojnë me diabet, kontrolli i sheqerit në gjak është një përkujdesje e përditshme. Matjet e vazhdueshme, barnat, insulina dhe kujdesi ndaj ushqimit janë pjesë e jetës së shumë pacientëve. Por a mund të vijë një ditë kur një pajisje elektronike të ndihmojë në kontrollimin e sheqerit, pa pasur nevojë të përdorë insulinë për ta ulur atë? Një studim i ri shkencor nga Zvicra tregon se kjo mundësi po shqyrtohet seriozisht. Shkencëtarët zviceranë prezantojnë një teknologji të re Një ekip studiuesish nga Universiteti Federal Politeknik i Cyrihut, i njohur ndërkombëtarisht s...

EDITORIAL | RADIO LYRA 5 nëntor 2026 Ka momente në politikë kur fjalimet nuk mjaftojnë më. Kur premtimet, sloganet dhe deklaratat e fuqishme përplasen me një realitet që nuk mund të ndryshohet me një konferencë shtypi. Ai realitet quhet votë. Zgjedhjet e 3 nëntorit 2026 në Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë sjellë pikërisht një moment të tillë për presidentin Donald Trump. Partia Republikane ka humbur kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve dhe të Senatit. Demokratët kanë fituar edhe në disa shtete që për dekada konsideroheshin bastione republikane. Trump nuk ishte vetë kandidat për president në këto zgjedhje. Por ai ishte figura qendrore politike e republikanëve, mbështetës i kandidatëve të tyre dhe mbrojtës i politikave që dominuan fushatën. Prandaj, humbjet e partisë së tij kanë një domethënie që shkon përtej numrit të vendeve në Kongres. Ato hapin një pyetje thelbësore: Çfarë ndodh kur një president e ndërton pushtetin e tij mbi forcën e personalitetit, ndërsa një pjesë e konsiderue...

 www.radiolyra.com 03.11.2026 Një studim i ri nga Suedia ka tërhequr vëmendjen e botës mjekësore, pasi tregon se disa proteina në gjak mund të ndihmojnë në identifikimin më të hershëm të rrezikut për sëmundjet e zemrës. Sipas kërkimit të zhvilluar në Universitetin e Linköpingut, nivele më të larta të disa proteinave të indit lidhor në gjak janë lidhur me rrezik më të ulët për sëmundjen e arterieve koronare. Kjo është sëmundja që ngushton enët e gjakut që furnizojnë zemrën dhe që në shumë raste mund të çojë në infarkt. Çfarë zbuluan studiuesit? Studiuesit analizuan mostrat e gjakut dhe të dhënat shëndetësore të rreth një mijë personave. Në fokus ishin disa proteina që lidhen me strukturën dhe qëndrueshmërinë e indeve në trup. Rezultatet sugjerojnë se disa prej këtyre proteinave mund të shërbejnë si tregues biologjikë, që në të ardhmen mund t’i ndihmojnë mjekët të kuptojnë më herët se cilët persona kanë më shumë rrezik për probleme të zemrës. Çfarë do të thotë kjo në praktikë? Ky zbu...

  Japonia jep shpresë për personat e paralizuar: qelizat staminale ndihmojnë një pacient të qëndrojë përsëri në këmbë Radio Lyra | 3 nëntor 2026 Një arritje e jashtëzakonshme në mjekësinë rigjeneruese po ngjall shpresa të reja për njerëzit që kanë humbur aftësinë për të lëvizur. Shkencëtarët japonezë kanë arritur rezultate premtuese duke përdorur qeliza staminale për trajtimin e dëmtimeve të rënda të palcës kurrizore. Por a është zbuluar vërtet kura kundër paralizës? Një hap i rëndësishëm drejt rikthimit të lëvizjes Imagjinoni një njeri që, pas një dëmtimi të rëndë të palcës kurrizore, humbet aftësinë për të lëvizur. Për të, qëndrimi në këmbë, një veprim që shumica prej nesh e bëjnë pa menduar, mund të duket një ëndërr e paarritshme. Pikërisht një rast i tillë ka tërhequr vëmendjen e botës shkencore. Studiuesit e Universitetit Keio në Japoni kanë zhvilluar një trajtim eksperimental duke përdorur qeliza staminale të riprogramuara, të njohura si qeliza iPS. Në mars të vitit 20...

Kina ka zbuluar kurën për diabetin? E vërteta shkencore pas lajmit që po bën xhiron e botës Radio Lyra | Shëndetësi – Shkencë – Verifikim faktesh 3 nëntor 2026 Një lajm që u dha shpresë miliona njerëzve. Por a është vërtet diabeti një sëmundje që tashmë mund të shërohet? Imagjinoni për një çast një botë ku njerëzit me diabet nuk kanë më nevojë të marrin çdo ditë insulinë. Një botë ku matjet e vazhdueshme të sheqerit në gjak, injeksionet dhe frika nga komplikimet e sëmundjes mund të bëhen pjesë e së kaluarës. Pikërisht këtë shpresë ka ngjallur një lajm që po qarkullon në rrjetet sociale. Sipas postimeve, shkencëtarët kinezë kanë zbuluar kurën për diabetin e tipit 1 dhe të tipit 2, duke përdorur qeliza staminale që i mundësojnë trupit të prodhojë përsëri insulinë. Por sa është i vërtetë ky pretendim? Verifikimi i Radio Lyra tregon se pas këtij lajmi qëndrojnë arritje të rëndësishme shkencore, por jo një kurë përfundimtare për diabetin. Çfarë kanë zbuluar shkencëtarët kinezë? Për të kuptu...