Radio Lyra

 www.radiolyra.com  Dyshime serioze për klinikat IVF në Qipron Veriore: prindër britanikë thonë se u përdorën donatorë të tjerë Një hulumtim i BBC-së ka ngritur akuza serioze ndaj disa klinikave të fertilitetit në Qipron Veriore, pasi një numër familjesh britanike pretendojnë se fëmijët e tyre janë konceptuar me spermë ose vezë nga donatorë të ndryshëm nga ata që kishin zgjedhur fillimisht. Sipas raportimit, bëhet fjalë për të paktën 30 fëmijë, shumica prej tyre britanikë. Prindërit kishin zgjedhur donatorët duke u bazuar në të dhëna të tilla si karakteristikat fizike, historia shëndetësore, prejardhja dhe informacione të tjera personale. Dyshimet nisën pasi disa familje përdorën teste komerciale të ADN-së. Në 11 raste, rezultatet thuhet se treguan prejardhje gjenetike që nuk përputhej me informacionet që prindërit kishin marrë për donatorët e zgjedhur. Një pjesë e konsiderueshme e rasteve të raportuara lidhet me klinikën Dogus IVF Centre në Qipron Veriore. Sipas BBC-së, klini...

 www.radiolyra.com  Gazetaria mercenare: kur media drejtohet nga politika dhe jo nga faktet 4 shtator 2026 Politika e pandershme nuk mund të mbijetojë gjatë pa njerëz që e mbrojnë, e zbukurojnë dhe e paraqesin propagandën si të vërtetë. Një nga aleatët më të dobishëm të politikanit të korruptuar është gazetari që e braktis misionin e informimit dhe e shndërron profesionin në shërbim me porosi. Në gjuhën e përditshme përdoret shpesh shprehja “gazetar mercenar”. Ky nuk është term juridik dhe nuk duhet përdorur si akuzë ndaj një personi të caktuar pa prova. Në këtë shkrim, termi përshkruan gazetarin që e vë me vetëdije mikrofonin, kamerën ose portalin në shërbim të interesave politike, ekonomike apo personale. Gazetari profesionist punon në interes të publikut. Gazetari i dirigjuar punon për porositësin. I pari kërkon dokumente dhe prova. I dyti pret udhëzime, përzgjedh kundërshtarët që duhet t’i sulmojë dhe politikanët që duhet t’i mbrojë. Misioni i gazetarisë Gazetaria profesio...

 www.radiolyra.com  Truri nuk e përpunon shpërblimin njësoj te të gjithë njerëzit Një studim në Nature Communications analizoi skanime fMRI nga pesë kohorta, me gjithsej 1.251 pjesëmarrës. Autorët identifikuan dy modele të përsëritshme të reagimit ndaj shpërblimit. Provat e verifikuara Te një grup, striatumi ventral reagonte më fort ndaj sinjaleve që paralajmëronin shpërblimin. Te grupi tjetër, reagimi ishte më i fortë kur shpërblimi merrej realisht. Modelet u përsëritën në kampione dhe qendra të ndryshme. Barnat që bllokojnë receptorët D₂/D₃ të dopaminës—risperidoni, haloperidoli dhe amisulpridi—e zvogëluan në mënyrë selektive reagimin e pritjes te grupi i parë. Aripiprazoli, i cili vepron ndryshe mbi këta receptorë, e ndryshoi reagimin kryesisht te grupi i dytë. Te pacientët me psikozë, sinjali më i dobët i pritjes lidhej me më shumë simptoma negative. Studimi në Nature Communications⁠ Çfarë ka ndryshuar Studimet e mëparshme shpesh llogaritnin një reagim mesatar të trurit nd...

 Gjermani–Rusi – Moska mbyll institutet kulturore gjermane. Rusia njoftoi se do të mbyllë degët e Goethe-Institut në Moskë, Shën Petersburg dhe Jekaterinburg. Vendimi vjen pasi Gjermania akuzoi Rusinë për sulmin e tentuar me dron në aeroportin Leipzig/Halle dhe ndërmori masa kundër përfaqësive ruse. Pse ka rëndësi: përplasja po kalon nga siguria ushtarake edhe në marrëdhëniet diplomatike dhe kulturore mes Rusisë dhe një prej vendeve kryesore të BE-së. � Burimi: Reuters

 www.radiolyra.com  Teatri improvizues dha rezultate premtuese për parandalimin e ngacmimit seksual në punë Një provë e randomizuar në Scientific Reports përfshiu 162 studentë që po përgatiteshin për praktika profesionale. Gjysma morën pjesë në një ndërhyrje 90-minutëshe me teatër improvizues; pjesa tjetër ishte në listën e pritjes. Provat e verifikuara Menjëherë pas ndërhyrjes, pjesëmarrësit raportuan më shumë besim se mund t’i përgjigjeshin ngacmimit seksual. U shfaqën gjithashtu shenja të përmirësimit në njohjen e sjelljeve më të paqarta dhe në synimin për të ndërhyrë. Pas dy muajsh, grupi i ndërhyrjes tregonte gatishmëri më të madhe për ndërhyrje dhe më pak qëndrime seksiste armiqësore. Nuk ndryshuan seksizmi “dashamirës” dhe pranimi i miteve mbi ngacmimin seksual; nuk u gjetën prova për reagim kundërshtues ndaj trajnimit. Studimi në Scientific Reports⁠ Çfarë ndryshon dhe pse ka rëndësi Trajnimet tradicionale, të bazuara kryesisht në rregulla ose prezantime, kanë dhënë rez...

 Rasti që bëri xhiron e botës: një burrë trans solli në jetë një fëmijë Një fotografi dhe një histori e pazakontë po qarkullojnë sërish në rrjetet sociale: një burrë trans mbeti shtatzënë dhe solli në jetë një fëmijë me partneren e tij, një grua trans. Historia duket e pabesueshme në shikim të parë, por rasti është real dhe i dokumentuar. Ngjarja ndodhi në Ekuador në vitin 2016. Fernando Machado, një burrë trans nga Venezuela, dhe partnerja e tij Diane Rodríguez, një grua trans ekuadoriane dhe aktiviste për të drejtat LGBTI, u bënë prindër të një djali. Mediat ekuadoriane raportuan se Fernando e mbajti shtatzëninë dhe fëmija lindi me prerje cezariane.  Si ishte e mundur biologjikisht? Fernando Machado kishte lindur me anatomi riprodhuese femërore dhe, megjithëse identifikohej dhe jetonte si burrë, kishte ruajtur organet e nevojshme për një shtatzëni. Diane Rodríguez kishte lindur me anatomi riprodhuese mashkullore dhe identifikohej si grua. Sipas raportimeve të kohës, çifti e ...