16 kuriozitete të pabesueshme, por të vërteta

 16 kuriozitete të pabesueshme, por të vërteta


Një kërmill deti mund të presë kokën e vet dhe të krijojë një trup të ri

Dy lloje kërmijsh detarë të gjinisë Elysia mund ta shkëpusin vetë kokën nga trupi. Koka vazhdon të jetojë dhe rigjeneron një trup të ri, përfshirë zemrën dhe organet e tjera. Studimi në Current Biology/PubMed⁠�

Ekziston një bretkosë që ngrin, ndalon frymëmarrjen dhe përsëri zgjohet

Bretkosa e pyjeve mund të qëndrojë e ngrirë për muaj. Zemra nuk i rreh, nuk merr frymë dhe edhe thjerrëzat e syve i ngrijnë. Glukoza e prodhuar nga mëlçia i mbron qelizat derisa trupi të shkrijë në pranverë. Shërbimi Kombëtar i Parqeve të SHBA-së⁠�

Bretkosat e qelqta e fshehin gjakun brenda mëlçisë

Kur pushojnë, këto bretkosa largojnë shumicën e qelizave të kuqe nga qarkullimi dhe i grumbullojnë në mëlçi. Kështu bëhen shumë më transparente dhe më të vështira për t’u dalluar nga grabitqarët. Studimi në revistën Science⁠�

Disa zogj flenë gjatë fluturimit

Zogjtë fregatë mund të flenë me njërën gjysmë të trurit, madje për pak çaste edhe me të dyja gjysmat. Gjatë udhëtimeve shumëditore mbi oqean, ata flenë mesatarisht vetëm rreth 42 minuta në ditë. Instituti Max Planck⁠�

Ekzistojnë peshq pa hemoglobinë

Peshqit e akullit të Antarktidës nuk kanë hemoglobinën që e bën gjakun të kuq dhe transporton oksigjenin te shumica e vertebrorëve. Uji jashtëzakonisht i ftohtë dhe i pasur me oksigjen ua mundëson mbijetesën. Smithsonian Ocean⁠�

Vombati është kafsha e vetme e njohur që prodhon jashtëqitje në formë kubi

Kubet nuk formohen gjatë daljes nga trupi, por brenda zorrës. Pjesët e zorrës me elasticitet të ndryshëm e shtypin materialin dhe ia japin formën karakteristike. Georgia Institute of Technology⁠�

Oktapodi mund të “shijojë” me krahët e tij

Thithëset e oktapodit përmbajnë receptorë të specializuar që dallojnë substancat kimike gjatë prekjes. Në një kuptim biologjik, oktapodi e shijon një sipërfaqe vetëm duke e prekur. Studimi në Cell⁠�

Sytë e drerit verior ndryshojnë sipas stinës

Nuk ndryshon irisi, por shtresa reflektuese prapa retinës. Ajo është me ngjyrë të artë gjatë verës dhe bëhet blu e thellë në dimër, duke e rritur ndjeshmërinë ndaj dritës së dobët arktike. Muzeu i Historisë Natyrore në Londër⁠�

Gëzofi i ornitorinkut ndriçon nën dritën ultravjollcë

Gëzofi që duket i murrmë në dritë normale shfaq ngjyrë të gjelbër ose cian nën rrezatim ultravjollcë. Ky fenomen quhet biofluoreshencë, por funksioni i tij biologjik ende nuk është sqaruar. Studimi në Mammalia⁠�

Goditja e karkalecit mantis krijon flluska që shemben si shpërthime

Goditja është aq e shpejtë sa ul presionin e ujit dhe formon flluska avulli—fenomeni i kavitacionit. Shembja e tyre prodhon një valë të dytë goditëse; prandaj preja mund të dëmtohet edhe kur goditja fizike nuk e kap drejtpërdrejt. Smithsonian Institution⁠�

Disa breshka marrin oksigjen përmes kloakës

Breshkat e pikturuara perëndimore kanë qese të veçanta pranë kloakës, përmes të cilave oksigjeni kalon nga uji në gjak. Kjo i ndihmon kur zhyten ose qëndrojnë nën baltë. Shërbimi Kombëtar i Parqeve⁠�

Tardigradët kanë mbijetuar të ekspozuar në hapësirën e jashtme

Disa prej këtyre kafshëve mikroskopike u mbijetuan vakumit, mungesës së oksigjenit dhe rrezatimit gjatë eksperimenteve hapësinore. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se çdo tardigrad mbijeton në çdo kusht hapësinor. Agjencia Evropiane e Hapësirës⁠�

Në Venus, një ditë është më e gjatë se një vit

Venusit i duhen rreth 243 ditë tokësore për një rrotullim rreth boshtit, por vetëm rreth 225 ditë për të përfunduar orbitën rreth Diellit. Prandaj, viti atje mbaron përpara ditës. NASA⁠�

Një ditë diellore në Merkur zgjat dy vite të Merkurit

Një cikël i plotë nga lindja e Diellit deri në lindjen tjetër zgjat rreth 176 ditë tokësore. Ndërkohë, një vit në Merkur zgjat vetëm 88 ditë tokësore. NASA⁠�

Everesti nuk është pika më e largët nga qendra e Tokës

Everesti është më i larti mbi nivelin e detit, por maja e Çimborazos në Ekuador ndodhet rreth 2,072 metra më larg nga qendra e Tokës. Kjo ndodh sepse Toka është më e fryrë në ekuator. Administrata Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike⁠�

Një lugë e vogël lënde nga një yll neutronik do të peshonte rreth një miliard tonë

Një yll neutronik mund të ketë masë të krahasueshme me Diellin, por diametër vetëm rreth 20 kilometra. Për këtë arsye, materia e tij ka një dendësi pothuajse të paimagjinueshme. NASA⁠�

Krijuar më 28 gusht 2026, ora 20:39.

Popular posts from this blog