Kosova ndërmjet dy luftërave botërore
www.radiolyra.com
06.tetor.2026
Kosova ndërmjet dy luftërave botërore: reforma agrare, kolonizimi dhe shpërnguljet
Historianë orientues: Marenglen Verli dhe studiues të historisë së Kosovës.
Pas vitit 1918, Kosova u përfshi në Mbretërinë e Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve, e cila më vonë mori emrin Mbretëria e Jugosllavisë. Gjatë periudhës ndërmjet dy luftërave, autoritetet zbatuan reforma agrare dhe politika kolonizimi që ndryshuan marrëdhëniet e pronësisë dhe vendosjen e popullsisë.
Studimet dokumentojnë marrjen dhe rishpërndarjen e tokave, vendosjen e kolonëve dhe presionet ndaj shqiptarëve. Për popullsinë bujqësore, humbja e tokës prekte drejtpërdrejt mundësinë e jetesës. Kjo është fusha e trajtuar në monografinë e Marenglen Verlit Reforma agrare kolonizuese në Kosovë: 1918–1941 dhe në kërkime të tjera mbi politikat e Beogradit. www.bksh.al
Një dokument i veçantë është memorandumi i Vasa Çubrilloviqit i vitit 1937, i njohur si Dëbimi i shqiptarëve. Ai propozonte largimin masiv të shqiptarëve dhe përdorimin e presioneve administrative, ekonomike e të dhunshme për ta arritur këtë qëllim. Dokumenti është dëshmi e drejtpërdrejtë e një projekti për dëbim.
Megjithatë, ekzistenca e memorandumit nuk provon vetvetiu se çdo propozim i tij u kthye në ligj ose u zbatua pikërisht sipas tekstit. Për këtë duhen dokumente të veçanta mbi vendimmarrjen dhe veprimet e administratës. albanianhistory.org
Në vitin 1938, Jugosllavia dhe Turqia përgatitën një konventë për transferimin e popullsisë së përcaktuar në dokument si turke nga rajonet jugore të Jugosllavisë. Projekti parashikonte 40 mijë familje. Kjo shifër ishte objektiv i marrëveshjes, jo numër i njerëzve të larguar. Studimi i Hasan Bellos thekson se konventa nuk u ratifikua.

Comments
Post a Comment
Ju lutemi të komentoni me respekt dhe pa gjuhë fyese