A kemi guxim të mos jemi më ata që kemi qenë?

 www.radiolyra.com

A kemi guxim të mos jemi më ata që kemi qenë?

12 shtator 2026

Një ditë mund të zbulosh se një bindje që e ke mbrojtur për vite nuk të duket më e drejtë. E dëgjon veten duke përsëritur të njëjtat argumente, por këtë herë fjalët nuk të bindin as ty. Megjithatë, vazhdon. Dikush të njeh pikërisht për atë qëndrim. Dikujt i ke thënë se nuk do të ndryshoje kurrë. Dhe tani, përpara se të thuash atë që mendon, duhet të përballesh me atë që ke thënë dikur.

Këtu lind një pyetje e vështirë: sa prej jetës sonë e jetojmë sipas bindjeve që kemi sot dhe sa për të mbrojtur njeriun që kemi qenë dje?

Është e kuptueshme të kërkojmë vazhdimësi te vetja. Duam ta njohim fytyrën tonë në pasqyrë, të kemi parime, të mos lëkundemi nga çdo zë që dëgjojmë. Por besnikëria ndaj vetes kërkon edhe shqyrtim. Një bindje që nuk lejojmë ta vëmë në dyshim mund të vazhdojë të na drejtojë shumë kohë pasi kemi pushuar së besuari në të.

Mendo një bisedë të zakonshme mes dy njerëzve. Njëri thotë diçka që tjetri e ka kundërshtuar gjithmonë. Këtë herë, argumenti i duket i arsyeshëm. Për një çast, e sheh çështjen ndryshe. Pastaj kujton debatet e mëparshme, tonin e zërit, sigurinë me të cilën ka folur. Dhe në vend që të thotë: «Këtë nuk e kisha menduar», fillon të përgatitë kundërshtimin.

Në atë çast, biseda bëhet mbrojtje e një imazhi. Mundësia për të kuptuar diçka të re mbetet jashtë derës.

Të pranosh «kam gabuar» ka një çmim. Mund të ndihesh i zbuluar. Mund të të kujtojnë fjalët e dikurshme. Mund të humbasësh miratimin e atyre që të donin të pandryshueshëm. Por edhe këmbëngulja ka një çmim: të detyron të vazhdosh një rrugë që brenda vetes e di se nuk të çon më aty ku dëshiron.

Sigurisht, jo çdo ndryshim është pjekuri. Mund të ndryshojmë për interes, për lehtësi, për t’iu përshtatur më të fortit. Prandaj pyetja nuk mbaron te gatishmëria për të ndryshuar. Duhet të pyesim edhe çfarë na shtyn: një kuptim më i thellë apo dëshira për t’i shpëtuar përgjegjësisë? A jemi të gatshëm të shpjegojmë çfarë kemi mësuar? A pranojmë pasojat e asaj që kemi bërë më parë?

Sepse ndryshimi nuk e fshin të kaluarën. Nëse kemi lënduar dikë, vetëdija jonë e re nuk ia heq automatikisht dhimbjen. Mund të na duhet të kërkojmë falje, të ndreqim diçka, të dëgjojmë pa u mbrojtur. Ndonjëherë, prova më e vështirë e pjekurisë është të pranojmë se tjetri ka të drejtë të mos na besojë menjëherë.

E megjithatë, e kaluara nuk duhet të ketë të drejtën e fjalës së fundit mbi gjithë jetën tonë. Mund t’i mbajmë përgjegjësitë tona dhe njëkohësisht t’i japim vetes mundësinë për të jetuar më me vetëdije.

Ndoshta liria fillon pikërisht në një çast të vogël: kur ndalon në mes të një fjalie që e ke përsëritur prej vitesh dhe pyet veten nëse e beson ende.

Pastaj merr frymë dhe e nis fjalinë nga e para.

Radio Lyra në hap me kohën