www.radiolyra.com

Jo, Suedia nuk paguan 90 euro për 15 minuta me një mik – ja e vërteta pas lajmit viral

12 shtator 2026

Ditët e fundit në rrjetet sociale është shpërndarë një pretendim interesant: “Suedia paguan 90 euro nëse kalon 15 minuta në javë me një mik.” Lajmi tingëllon i pazakontë dhe tërheqës, por në këtë formë është i pasaktë dhe keqinterpretues.

Historia ka një bazë reale, por nuk bëhet fjalë për një program të shtetit suedez që paguan qytetarët për të takuar miqtë.

Çfarë ka ndodhur në të vërtetë?

Në mars të vitit 2025, zinxhiri suedez i farmacive Apotek Hjärtat nisi një projekt-pilot të quajtur “Vänvård”, që mund të përkthehet si “kujdes për miqësinë”.

Qëllimi ishte të shihej nëse edhe punëdhënësit mund të ndihmojnë në luftimin e vetmisë së padëshiruar, një problem që në Suedi dhe në vende të tjera po trajtohet gjithnjë e më shumë si çështje e shëndetit publik.

Punonjësve që morën pjesë në projekt iu ofruan:

15 minuta në javë gjatë orarit të punës, ose alternativisht një orë në muaj, për të kontaktuar një mik, për të planifikuar një takim apo për t'u kujdesur për marrëdhëniet e tyre shoqërore.

Përveç kësaj, ata morën një kontribut prej 1.000 koronash suedeze në vit për aktivitete të lidhura me miqësinë dhe jetën shoqërore. Kjo shumë është afërsisht rreth 90 euro, në varësi të kursit të këmbimit.

Pra, 90 eurot nuk paguheshin për çdo 15 minuta, siç mund të kuptohet nga postimi viral. Bëhej fjalë për një kontribut vjetor.

Vetëm 11 punonjës morën pjesë

Projekti nuk përfshinte popullsinë suedeze. Në vlerësimin përfundimtar morën pjesë vetëm 11 punonjës të Apotek Hjärtat.

Pas një viti, kompania publikoi rezultatet në qershor 2026. Disa prej pjesëmarrësve raportuan se ndiheshin më të kënaqur me kontaktet e tyre sociale dhe se projekti i kishte nxitur të komunikonin më shumë me njerëzit përreth.

Megjithatë, vetë kompania thekson një kufizim shumë të rëndësishëm: rezultatet nuk mund të përgjithësohen për të gjithë popullsinë, sepse projekti ishte shumë i vogël, nuk kishte grup kontrolli dhe përmirësimet bazoheshin kryesisht në vetëvlerësimin e pjesëmarrësve.

Kjo do të thotë se projekti është interesant si eksperiment social, por nuk përbën provë shkencore se 15 minuta në javë do të kenë të njëjtin efekt te të gjithë.

Ku hyn qeveria suedeze?

Këtu ndoshta ka lindur edhe një pjesë e keqkuptimit.

Apotek Hjärtat është pjesë e një rrjeti suedez të kompanive kundër vetmisë së padëshiruar, i krijuar me iniciativën e ministrit suedez të Çështjeve Sociale, Jakob Forssmed, në dhjetor të vitit 2023.

Por kjo nuk do të thotë se qeveria paguante 1.000 korona për punonjësit. Projekti “Vänvård” dhe përfitimet e tij u ofruan nga vetë Apotek Hjärtat.

Qeveria suedeze ka ndërmarrë masa të tjera kundër vetmisë dhe izolimit social dhe e konsideron vetminë e padëshiruar problem të shëndetit publik.

Edhe Organizata Botërore e Shëndetësisë e konsideron izolimin social dhe vetminë çështje serioze që mund të ndikojë në shëndetin, mirëqenien dhe funksionimin e shoqërisë.

Pra, cili është verdikti?

Pretendimi:

“Suedia paguan 90 euro nëse kalon 15 minuta në javë me një mik.”

është keqinterpretues.

Forma e saktë do të ishte:

“Një kompani suedeze u ofroi 11 punonjësve 15 minuta në javë gjatë orarit të punës për të kultivuar marrëdhëniet shoqërore, si dhe 1.000 korona suedeze në vit për aktivitete sociale.”

Historia është reale dhe ideja është interesante, por ajo nuk është një skemë kombëtare suedeze dhe qytetarët e zakonshëm nuk marrin 90 euro nga shteti vetëm sepse kalojnë 15 minuta me një mik.

Ky është një shembull i mirë se si një fakt i vërtetë mund të shndërrohet në një titull viral që ndryshon ndjeshëm kuptimin e historisë.

Burimet kryesore: Apotek Hjärtat, Socialdepartementet i Suedisë dhe Organizata Botërore e Shëndetësisë.

Radio Lyra – Në hap me kohën