www.radiolyra.com 

Rrjetet sociale – kur lidhja me të tjerët na largon nga vetvetja

Rrjetet sociale na kanë dhënë diçka që njerëzimi nuk e kishte pasur kurrë në këtë shkallë: mundësinë për të qenë vazhdimisht të lidhur me qindra apo mijëra njerëz. Paradoksi psikologjik është se mund të jemi më të lidhur se kurrë dhe, njëkohësisht, të ndihemi më të vetmuar.

Problemi nuk qëndron vetëm te koha që kalojmë para ekranit. Më rëndësi ka çfarë bëjmë gjatë asaj kohe.

Një nga mekanizmat më të fuqishëm psikologjikë është krahasimi social. Njeriu e vlerëson veten duke u krahasuar me të tjerët. Në rrjetet sociale, megjithatë, zakonisht nuk krahasojmë jetën tonë reale me jetën reale të të tjerëve. Krahasojmë prapaskenën tonë me skenën e tyre.

Ne shohim pushimet, sukseset, buzëqeshjet, trupat e kuruar, darkat, makinat dhe arritjet. Rrallë shohim ankthin, konfliktet familjare, borxhet, dështimet apo netët pa gjumë.

Kështu lind një perceptim i shtrembëruar: “Të gjithë po jetojnë më mirë se unë.”

Sidomos te të rinjtë, përmbajtjet që lidhen vazhdimisht me pamjen fizike, popullaritetin dhe aprovimin shoqëror mund të rrisin presionin psikologjik. American Psychological Association rekomandon që përdorimi i rrjeteve për krahasime të vazhdueshme mbi pamjen të kufizohet.

Një mekanizëm tjetër është shpërblimi i paparashikueshëm.

Nuk dimë kur do të vijë një mesazh, një koment apo një “like”. Pikërisht kjo pasiguri e bën kontrollimin e telefonit tërheqës: “Ndoshta ka ardhur diçka.”

Telefonin e kontrollojmë përsëri.

Pastaj përsëri.

Dhe gradualisht krijohet zakoni.

Problemi shfaqet kur njeriu nuk e përdor më rrjetin sepse dëshiron, por ndien se duhet ta kontrollojë vazhdimisht. APA e përshkruan përdorimin problematik si situata kur personi humb kontrollin mbi kohën, vazhdon edhe kur dëshiron të ndalojë dhe lejon që rrjetet të ndërhyjnë në gjumë, shkollë, punë apo marrëdhënie.

Por do të ishte gabim të shpallnim rrjetet sociale armikun absolut.

Ato mund të ofrojnë mbështetje emocionale, komunikim, ndjenjë përkatësie dhe mundësi për të gjetur njerëz me përvoja të ngjashme. Për individët e izoluar, kjo mund të jetë veçanërisht e vlefshme. Edhe APA thekson se rrjetet mund të krijojnë mundësi reale për shoqërizim dhe mbështetje.

Prandaj pyetja e duhur nuk është:

“A janë rrjetet sociale të mira apo të këqija?”

Pyetja është:

“Çfarë po i bëjnë mënyrat tona të përdorimit mendjes sonë?”

Nëse pas gjysmë ore në rrjet ndihemi të informuar, të lidhur apo të frymëzuar, përvoja mund të ketë qenë e dobishme.

Nëse dalim më të irrituar, më të pasigurt, më ziliqarë dhe më të pakënaqur me jetën tonë, atëherë duhet të pyesim veten se kush po kontrollon kë: ne telefonin apo telefoni ne?

Sepse teknologjia duhet të mbetet mjet.

Në momentin kur vetëvlerësimin tonë fillojnë ta përcaktojnë numri i pëlqimeve, komentet dhe vëmendja e të tjerëve, nuk jemi më vetëm duke përdorur një platformë.

Po ia japim asaj një pjesë të pushtetit mbi mënyrën se si e shohim vetveten.

15 shtator 2026, ora 08:58

Hysni Baliu