Kolektivizmi” mund të jetë matur gabimisht për dekada

 www.radiolyra.com 

16.09.2026

“Kolektivizmi” mund të jetë matur gabimisht për dekada

Një studim tjetër në Nature Human Behaviour zhvilloi një shkallë të re që e përkufizon kolektivizmin si përgjegjësi ndaj marrëdhënieve të afërta, jo thjesht si ngrohtësi dhe dashamirësi ndaj njerëzve në përgjithësi.

Shkalla u përkthye në 45 gjuhë dhe u testua te 12.247 persona në 100 kultura, që së bashku mbulojnë rreth 90% të popullsisë botërore.

Provat e verifikuara

Një rishikim i 76 studimeve të mëparshme nuk kishte gjetur dallim të qëndrueshëm në kolektivizëm ndërmjet Azisë Lindore dhe Perëndimit.

Matja e re, e quajtur “responsibilizëm”, zbuloi dallime shumë të mëdha ndërmjet këtyre rajoneve: d = 3,98.

Shkalla parashikonte lidhjet familjare dhe ndryshime në klasën shoqërore, qëndrimet politike dhe disa tregues shoqërorë që matjet e vjetra nuk i kapnin.

Rezultati kryesor u përsërit edhe nga studiues të pavarur në disa vende.

Studimi në Nature Human Behaviour⁠

Çfarë ka ndryshuar

Pyetësorët e vjetër shpesh e barazonin kolektivizmin me pohime si “më pëlqen të jem i sjellshëm me të gjithë”. Por kjo mat ngrohtësinë e përgjithshme, jo domosdoshmërisht detyrimet ndaj familjes dhe grupit të afërt.

Matja e re pyet nëse marrëdhëniet e afërta krijojnë detyrime që vazhdojnë edhe kur janë të pakëndshme ose kërkojnë sakrificë.

Pse ka rëndësi

Kolektivizmi përdoret për të shpjeguar dallime në familje, politikë, punë, migrim dhe shëndet. Nëse matja bazë përzien koncepte të ndryshme, një pjesë e përfundimeve të psikologjisë ndërkulturore mund të kërkojë rivlerësim.

Kufizimet kryesore

Shumica e pjesëmarrësve ishin studentë dhe kampionet nuk ishin kombëtarisht përfaqësuese.

Madhësia e kampioneve ndryshonte ndërmjet kulturave.

Studimi nuk ishte i pararegjistruar në tërësi, megjithëse një përsëritje e pavarur u pararegjistrua.

“Responsibilizmi” mund të jetë vetëm një përbërës i kolektivizmit, jo përkufizimi përfundimtar.

Përkthimi në shumë gjuhë nuk eliminon plotësisht dallimet kulturore në interpretimin e pyetjeve.

Provë: Shkalla e re prodhoi dallime të qëndrueshme ndërkulturore dhe parashikoi tregues që pyetësorët tradicionalë i humbnin.

Interpretim i arsyeshëm: Një pjesë e rezultateve kontradiktore të mëparshme mund të ketë ardhur nga mënyra e gabuar e përkufizimit të kolektivizmit.

E paprovuar: Studimi nuk tregon se ekziston vetëm një lloj kolektivizmi ose se çdo person i një kulture sillet sipas mesatares së saj.

Përfundimi: Gjetja më urgjente praktikisht është lidhja e vetmisë dhe presionit trupor me shëndetin mendor të vajzave. Gjetja më e gjerë shkencërisht është se një koncept themelor i psikologjisë ndërkulturore mund të jetë matur prej kohësh me pyetjet e gabuara.