Dënim “në emër të popullit të Kosovës”? Jo, jo në emrin tonë!

www.radiolyra.com  

16.09.2026

Dënim “në emër të popullit të Kosovës”? Jo, jo në emrin tonë!

Sot, Gjykata Speciale në Hagë shqiptoi dënime të rënda ndaj Hashim Thaçit, Jakup Krasniqit, Kadri Veselit dhe Rexhep Selimit. Por krahas përmbajtjes së aktgjykimit, një formulim e bën vendimin edhe më të rëndë, më provokues dhe moralisht të papranueshëm: dënimi u shqiptua “në emër të popullit të Kosovës”.

Në emër të cilit popull?

Në emër të popullit që u dëbua me dhunë nga shtëpitë e veta? Në emër të njerëzve që panë familjarët të masakroheshin? Në emër të grave të dhunuara gjatë luftës? Në emër të mijëra të vrarëve dhe të zhdukurve, për fatin e shumë prej të cilëve Serbia ende nuk jep përgjigje?

Apo në emër të një populli të cilit iu kërkua, nën presion të jashtëzakonshëm ndërkombëtar, të krijonte një gjykatë që do të merrej pothuajse ekskluzivisht me njërën palë të luftës?

Ky formulim është një absurditet juridik i veshur me petkun e ligjit. Gjykata mund të mbështetet formalisht në ligjet e miratuara nga institucionet e Kosovës, por kjo nuk i jep të drejtën morale të flasë në emër të ndërgjegjes kolektive të popullit të Kosovës. Deputetët mund të votojnë një ligj; institucionet mund të krijojnë një gjykatë; partnerët ndërkombëtarë mund të ushtrojnë presion. Mirëpo, askush nuk mund ta falsifikojë vullnetin e një populli të tërë.

Populli i Kosovës nuk ishte gjykatës në atë sallë. Nuk i zgjodhi trupat gjykues. Nuk e drejtoi prokurorinë. Nuk i përcaktoi rregullat e procesit. Nuk vendosi për dëshmitarët e mbrojtur, provat e pranuara apo interpretimin e historisë. Prandaj, të thuash se dënimi u shqiptua “në emër të popullit të Kosovës” është përpjekje për t’ia faturuar vetë Kosovës një vendim që është marrë nga një trup gjykues ndërkombëtar, me seli larg Kosovës dhe me personel ndërkombëtar.

Dhe këtu qëndron poshtërsia më e madhe: nuk mjaftoi që ish-udhëheqësit e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës të dënoheshin rëndë; tani kërkohet që edhe populli i Kosovës të paraqitet sikur e ka shqiptuar vetë dënimin kundër tyre.

Jo! Gjykata le ta mbajë përgjegjësinë për vendimin e vet. Gjyqtarët le ta nënshkruajnë me emrat e tyre. Prokuroria le t’i mbrojë pretendimet e saj. Bashkësia ndërkombëtare le ta shpjegojë standardin që ka zbatuar. Por askush të mos fshihet pas emrit të popullit të Kosovës!

Drejtësia nuk mund të ndërtohet mbi përzgjedhjen e kujtesës. Ajo nuk mund të jetë e besueshme kur trajton me një lupë përgjegjësinë e njërës palë, ndërsa në sfond qëndrojnë mijëra viktima shqiptare, masakrat, dëbimet masive dhe një aparat shtetëror serb që organizoi dhunën në përmasa sistematike.

Të kërkosh përgjegjësi individuale për krime konkrete është parim i drejtësisë. Askush nuk duhet të jetë mbi ligjin. Por individualizimi i fajit duhet të mbështetet në prova të sigurta, proces të drejtë dhe standarde të barabarta. Ai nuk duhet të shndërrohet në gjykim të një lufte çlirimtare dhe as në njollosje kolektive të një populli që luftoi për të mbijetuar.

Edhe më absurde është pyetja: cili popull i dënon çlirimtarët e vet nëpërmjet një gjykate që ndodhet jashtë vendit, drejtohet nga të huajt dhe më pas e shqipton vendimin në emër të tij?

Kjo nuk është vetëm çështje fjalësh. Formulimet juridike krijojnë histori, përcaktojnë përgjegjësi dhe ndërtojnë narrativën që do t’u lihet brezave. Pikërisht për këtë arsye, shprehja “në emër të popullit të Kosovës” është skandaloze: ajo përpiqet ta bëjë popullin bashkautor moral të një vendimi që nuk e ka marrë.

Aktgjykimi i shkallës së parë nuk është fjala përfundimtare, sepse të dënuarit kanë të drejtë ankese. Kritika ndaj vendimit duhet të bëhet me argumente. Por po aq qartë duhet thënë:

Mos e përdorni popullin e Kosovës si vulë për një vendim që e keni marrë ju.

Mos e shqiptoni dënimin në emër të atyre që nuk ju dhanë mandatin moral për të folur në emrin e tyre.

Nëse ky është vendimi juaj, atëherë shqiptojeni në emrin tuaj — jo në emër të Kosovës!