Shpresë e re kundër kancerit të pankreasit: vaksina eksperimentale aktivizon sistemin imunitar te 89 nga 90 pacientë

www.radiolyra.com 

Një studim i ri shkencor, i publikuar në revistën prestigjioze Nature Medicine, ka sjellë rezultate premtuese në luftën kundër kancerit të pankreasit. Një vaksinë eksperimentale ka arritur të aktivizojë qelizat imunitare kundër mutacioneve që lidhen me këtë sëmundje te 98,9 për qind e pacientëve të vlerësuar. Megjithatë, shkencëtarët paralajmërojnë se kjo nuk do të thotë se është zbuluar një kurë.

Një zhvillim i rëndësishëm në mjekësinë moderne

Kanceri i pankreasit konsiderohet një ndër format më të vështira për t'u trajtuar. Një nga problemet kryesore është se sëmundja shpesh zbulohet vonë, ndërsa edhe pas operacionit dhe kimioterapisë ekziston rreziku i rikthimit.

Pikërisht për këtë arsye, shkencëtarët po kërkojnë metoda të reja që mund ta ndihmojnë organizmin të njohë dhe të luftojë qelizat kancerogjene.

Një prej këtyre metodave është vaksina eksperimentale Camupepimut, e njohur edhe si ELI-002 7P, e cila është studiuar në një provë klinike të fazës së dytë, të quajtur AMPLIFY-7P.

Rezultatet u publikuan më 23 tetor 2026 në revistën shkencore Nature Medicine.

Çfarë tregoi studimi?

Në studim morën pjesë gjithsej 144 pacientë me kancer të pankreasit të lidhur me mutacione të gjenit KRAS.

Të gjithë pacientët kishin kaluar trajtimin standard dhe në momentin e përfshirjes në studim nuk kishin shenja të dukshme të rikthimit të sëmundjes në ekzaminimet radiologjike.

Pacientët u ndanë në dy grupe:

• 96 pacientë morën vaksinën eksperimentale.
• 48 pacientë vazhduan nën vëzhgimin mjekësor, pa marrë vaksinën.

Nga 90 pacientët e vaksinuar, tek të cilët u vlerësua përgjigjja imunitare, 89 zhvilluan një reagim të qelizave T kundër mutacioneve të synuara të KRAS.

Kjo përfaqëson një rezultat prej 98,9 për qind, një nivel shumë të lartë aktivizimi imunitar.

Por çfarë do të thotë kjo në praktikë?

Do të thotë se vaksina arriti ta nxisë sistemin imunitar të reagojë ndaj shënjestrave molekulare që lidhen me kancerin.

Nuk do të thotë se 89 pacientë u shëruan nga kanceri.

Ky dallim është thelbësor për interpretimin e drejtë të studimit.

Si funksionon vaksina?

Në kushte normale, sistemi ynë imunitar ka aftësinë të identifikojë dhe të shkatërrojë shumë qeliza jonormale.

Megjithatë, qelizat kancerogjene mund të zhvillojnë mekanizma për t'iu shmangur mbrojtjes natyrore të organizmit.

Vaksina Camupepimut përpiqet ta përmirësojë këtë proces.

Ajo përmban përbërës që përfaqësojnë shtatë variante të mutacioneve të gjenit KRAS, të cilat hasen te shumë pacientë me kancer të pankreasit.

Përbërësit e vaksinës janë projektuar të arrijnë në nyjat limfatike, ku organizohen shumë prej reagimeve mbrojtëse të sistemit imunitar.

Atje, vaksina synon të nxisë qelizat T që të njohin shënjestrat kancerogjene.

Me fjalë të thjeshta, vaksina përpiqet t'i mësojë sistemit imunitar se cilat ndryshime duhet të njohë dhe të sulmojë.

Ndryshe nga vaksinat tradicionale që përdoren për parandalimin e sëmundjeve infektive, kjo vaksinë eksperimentale po studiohet si trajtim plotësues për pacientë që tashmë kanë kaluar trajtimin e kancerit.

A arriti vaksina ta pengojë rikthimin e kancerit?

Kjo është pyetja më e rëndësishme.

Studiuesit analizuan kohën gjatë së cilës pacientët jetuan pa rikthim të sëmundjes ose pa vdekur.

Rezultatet treguan se koha mediane pa sëmundje ishte:

• 23,8 muaj te pacientët që morën vaksinën.
• 21,2 muaj te pacientët e grupit të kontrollit.

Megjithëse pacientët e vaksinuar patën një rezultat numerikisht më të mirë, dallimi nuk ishte statistikisht domethënës.

Prandaj, studimi nuk arriti objektivin e tij kryesor: të provonte se vaksina përmirëson mbijetesën pa sëmundje në të gjithë grupin e pacientëve.

Megjithatë, disa analiza të mëtejshme treguan sinjale të mundshme përfitimi në grupe të caktuara pacientësh.

Gjithashtu, pacientët me përgjigje imunitare më të forta prirën të kishin rezultate më të mira.

Këto të dhëna janë inkurajuese, por ende nuk mjaftojnë për të provuar një lidhje shkakësore midis vaksinimit dhe mbijetesës më të gjatë.

Çfarë dimë për sigurinë e vaksinës?

Një element tjetër i rëndësishëm është siguria.

Sipas rezultateve të studimit, efektet anësore të rënda u regjistruan te 10,4 për qind e pacientëve që morën vaksinën dhe te 14,6 për qind e pacientëve në grupin e kontrollit.

Këto rezultate tregojnë se vaksina pati një profil sigurie të pranueshëm në këtë studim.

Megjithatë, numri i pacientëve dhe kohëzgjatja e ndjekjes nuk janë të mjaftueshme për të përjashtuar të gjitha rreziqet e mundshme.

Pse ky zbulim ka rëndësi?

Rëndësia e studimit qëndron te një mundësi e re në luftën kundër kancerit: përdorimi i sistemit imunitar për të identifikuar mutacione të caktuara që ndihmojnë zhvillimin e tumorit.

Nëse studimet e ardhshme tregojnë se ky reagim imunitar përkthehet edhe në uljen e rikthimit të sëmundjes, vaksina mund të bëhet pjesë e një strategjie të re trajtimi.

Kjo do të ishte veçanërisht e rëndësishme për pacientët që kanë kryer operacionin dhe kimioterapinë, por që vazhdojnë të përballen me rrezikun e rikthimit.

Për momentin, vaksina mbetet eksperimentale.

Studiuesit synojnë që rezultatet e deritanishme të shërbejnë për përgatitjen e një studimi konfirmues të fazës së tretë.

Vetëm studime të tilla mund të përcaktojnë me më shumë siguri nëse vaksina sjell përfitime reale për mbijetesën e pacientëve.

Shpresa duhet të mbështetet në prova shkencore

Në rrjetet sociale, rezultatet e studimit janë paraqitur me tituj që theksojnë se vaksina ka funksionuar te 89 nga 90 pacientë.

Kjo shifër është e saktë, por përshkruan përgjigjen e sistemit imunitar, jo shërimin e pacientëve.

Një vaksinë që shkakton përgjigje imunitare nuk është domosdoshmërisht një vaksinë që përmirëson mbijetesën.

Për të arritur në këtë përfundim, nevojiten prova klinike më të forta.

Përfundim

Studimi i publikuar në Nature Medicine përfaqëson një hap premtues në kërkimet për trajtimin e kancerit të pankreasit.

Fakti që 89 nga 90 pacientë të vlerësuar zhvilluan përgjigje imunitare tregon se vaksina mund ta aktivizojë sistemin mbrojtës të organizmit kundër mutacioneve të caktuara të kancerit.

Por shkenca kërkon më shumë sesa rezultate premtuese. Ajo kërkon prova që një trajtim e përmirëson realisht jetën dhe mbijetesën e pacientëve.

Shpresa e re nuk qëndron te pretendimi se kanceri është mposhtur, por te mundësia që shkencëtarët po mësojnë gjithnjë e më mirë se si ta angazhojnë sistemin imunitar kundër tij.

---

Burimet shkencore

1. George, B. dhe bashkautorët. Lymph node-targeted, mKRAS-specific amphiphile vaccine in pancreatic cancer: the randomized phase 2 AMPLIFY-7P trial. Nature Medicine, 23 tetor 2026. https://doi.org/10.1038/s41591-026-04734-7
2. PubMed, Biblioteka Kombëtare e Mjekësisë e Shteteve të Bashkuara të Amerikës. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42919966/

Shënim: Artikulli ka karakter informues dhe nuk zëvendëson këshillimin ose trajtimin nga mjeku specialist.

Përgatiti: Hysni Baliu – Radio Lyra

www.radiolyra.com