Studimi i Harvardit: 403 qendra të të dhënave në Amerikë shkaktojnë emetime CO₂ të krahasueshme me ato të Danimarkës

www.radiolyra.com 


Radio Lyra – www.radiolyra.com

Data e publikimit: 17 nëntor 2026

Zbulim shqetësues për ndikimin e teknologjisë në mjedis

Një studim i ri shkencor nga Universiteti i Harvardit ka zbuluar se 403 nga qendrat më të mëdha të të dhënave në Shtetet e Bashkuara të Amerikës shkaktojnë, përmes konsumit të energjisë elektrike, emetime të dioksidit të karbonit të krahasueshme me emetimet vjetore të një shteti të tërë, si Danimarka.

Studimi u publikua më 16 nëntor 2026 në revistën prestigjioze shkencore Nature Sustainability dhe ngre shqetësime serioze për ndikimin mjedisor të infrastrukturës digjitale, veçanërisht në kohën kur inteligjenca artificiale po zhvillohet me shpejtësi.

Çfarë zbuluan shkencëtarët?

Studiuesit analizuan 403 qendra gjigante të përpunimit dhe ruajtjes së të dhënave, të njohura si hyperscale data centers.

Analiza përfshiu periudhën nga maji i vitit 2024 deri në prill të vitit 2025.

Sipas rezultateve, këto qendra:

  • Konsumuan, sipas skenarëve të analizuar, nga 68 deri në 99 teravatorë energji elektrike.
  • Në skenarin qendror, konsumi i tyre përbënte rreth 1,8 për qind të gjithë energjisë elektrike të përdorur në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
  • Shkaktuan në mënyrë të tërthortë rreth 25,7 milionë tonë metrikë emetime të dioksidit të karbonit, përmes prodhimit të energjisë që konsumuan.
  • Rreth 54 për qind e energjisë së tyre vinte nga lëndët djegëse fosile, kryesisht gazi natyror dhe qymyri.

Kjo sasi e emetimeve është e krahasueshme me emetimet vjetore të dioksidit të karbonit të Danimarkës.

Pse qendrat e të dhënave konsumojnë kaq shumë energji?

Qendrat e të dhënave janë ndërtesa të mëdha që strehojnë mijëra serverë dhe pajisje kompjuterike.

Ato mundësojnë funksionimin e shumë shërbimeve që përdorim çdo ditë, nga kërkimi në internet dhe ruajtja e fotografive deri te platformat digjitale dhe sistemet e inteligjencës artificiale.

Serverët punojnë vazhdimisht, përpunojnë sasi të mëdha informacioni dhe prodhojnë nxehtësi. Për këtë arsye, nevojiten sisteme të fuqishme ftohjeje, të cilat konsumojnë energji shtesë.

Kur energjia elektrike prodhohet nga qymyri ose gazi natyror, në atmosferë çlirohet dioksid karboni, një nga gazet kryesore që kontribuojnë në ngrohjen globale.

Megjithatë, duhet theksuar se vetë qendrat e të dhënave nuk janë domosdoshmërisht burimi i drejtpërdrejtë i këtyre emetimeve. Pjesa e analizuar në studim lidhet kryesisht me prodhimin e energjisë elektrike që ato konsumojnë.

Çfarë lidhjeje ka inteligjenca artificiale?

Zhvillimi i inteligjencës artificiale është një nga faktorët që po nxit zgjerimin e qendrave të të dhënave.

Modelet e avancuara të inteligjencës artificiale kërkojnë fuqi të madhe kompjuterike për trajnim dhe përdorim.

Sa më shumë të përdoren këto sisteme, aq më e rëndësishme bëhet çështja e energjisë që nevojitet për funksionimin e tyre.

Por ekziston një dallim i rëndësishëm shkencor: studimi nuk dëshmon se të gjitha emetimet e 403 qendrave shkaktohen nga inteligjenca artificiale.

Studiuesit nuk kishin të dhëna të mjaftueshme për të ndarë saktësisht konsumin e energjisë për inteligjencën artificiale nga konsumi për shërbimet e tjera digjitale.

A mund të jetë ndotja edhe më e madhe sot?

Sipas autorëve, ndikimi mjedisor i këtyre qendrave mund të jetë rritur që nga përfundimi i periudhës së studimit, në prill të vitit 2025.

Arsyeja është zgjerimi i vazhdueshëm i infrastrukturës kompjuterike dhe rritja e kërkesës për shërbime të inteligjencës artificiale.

Megjithatë, kjo mbetet një mundësi e arsyetuar nga studiuesit dhe jo një matje përfundimtare e emetimeve gjatë vitit 2026.

A ekziston një zgjidhje?

Shkencëtarët theksojnë rëndësinë e vendndodhjes së qendrave të të dhënave dhe të burimeve të energjisë që i furnizojnë ato.

Një qendër e furnizuar me energji nga burime me emetime të ulëta karboni mund të ketë ndikim shumë më të vogël klimatik sesa një qendër e ngjashme që përdor energji të prodhuar nga qymyri.

Përdorimi i energjisë së pastër, përmirësimi i efikasitetit të serverëve dhe transparenca më e madhe për konsumin energjetik janë ndër drejtimet kryesore për zvogëlimin e ndikimit mjedisor.

Përfundim: Teknologjia ka edhe një kosto të padukshme

Studimi i Harvardit na kujton një realitet që shpesh mbetet jashtë vëmendjes së publikut.

Shërbimet digjitale mund të duken të padukshme dhe pa ndotje, por pas tyre qëndron një infrastrukturë fizike që konsumon energji dhe burime natyrore.

Inteligjenca artificiale mund të sjellë përfitime të jashtëzakonshme në mjekësi, shkencë, industri dhe jetën e përditshme. Megjithatë, zhvillimi i saj duhet të shoqërohet me përgjegjësi mjedisore.

Pyetja që shtrohet nuk është nëse duhet të ndalet përparimi teknologjik, por si mund të vazhdojë ai pa e rënduar më tej krizën klimatike.


Burimet shkencore

1. Nature Sustainability, 16 nëntor 2026.
Gianluca Guidi dhe bashkautorët, Assessing the carbon emissions and energy consumption of US hyperscale data centres.
https://doi.org/10.1038/s41893-026-01985-7

2. Harvard T.H. Chan School of Public Health, 16 nëntor 2026.
Hyperscale data centers’ energy consumption, carbon emissions newly estimated by researchers.
https://hsph.harvard.edu/news/hyperscale-data-centers-energy-consumption-carbon-emissions-newly-estimated-by-researchers/

Përgatiti: Radio Lyra
www.radiolyra.com

Data e përgatitjes: 17 nëntor 2026, ora 21:24, sipas orës së Suedisë.

 

Comments

Popular posts from this blog

Vetqëndrueshmëria.